İçeriğe geç
Engelleri Aşanlar Zor Gün Dostu

Annesinin Sesiyle Üniversiteye

Silifke'de doğuştan görme engelli Elif'i hiçbir dershane kabul etmedi. Gündüz okulda, öğleden sonra ücretsiz bir belediye kursunda, akşam ilkokul mezunu annesinin sesli okuduğu test kitaplarıyla çalıştı. Sözelde 12 bin 697. oldu ve Ankara Üniversitesi'ne yerleşti.

Annesinin Sesiyle Üniversiteye

Mersin'in Silifke ilçesine bağlı Atayurt Mahallesi'nde, Elif adında bir kız büyür. Doğuştan görme engellidir. Annesi Hanife'nin anlatımıyla, gözleri yüzde yüz görmez. Babası Mustafa tarlalarda gündelik yevmiyeyle çalışır, Hanife ev hanımıdır ve okulu ilkokulda bırakmıştır. 2025 yazında bu evden çıkan bir sınav sonucu, önce Mersin'in yerel gazetelerine, sonra ulusal haber sitelerine düşer. Sonucun arkasında, bir annenin aylarca sesli okuduğu test kitapları vardır.

Adana'daki okul

Adana şehir merkezi ve Seyhan Nehri
Adana ve Seyhan Nehri, 2022. Fotoğraf: Hustle77 · CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons (Adana Seyhan River.png)

Elif'in okul hayatı evden uzakta başlar. Silifke'de ona uygun bir ilkokul yoktur; ilköğretimini komşu şehirde, Adana'daki Oğuz Kağan Köksal Görme Engelliler Okulu'nda tamamlar. Kaynaklar o yılların ayrıntısını vermez: kaç yaşında gittiğini, ne kadar kaldığını, eve ne sıklıkla döndüğünü bilmiyoruz. Bildiğimiz şu: Hanife, kızının okuyup yazdığı bütün o yıllarda sürekli yanında olduğunu söyler.

Silifke'de Göksu Irmağı üzerindeki taş köprü ve tepedeki kale
Göksu Irmağı, Taşköprü ve Silifke Kalesi, 2013. Fotoğraf hikâyedeki kişilere ait değildir. Fotoğraf: Cobija · CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons (Göksu, Taşköprü ve Silifke Kalesi.JPG)

İlköğretimden sonra Elif evine döner. Liseyi kendi mahallesindeki Atayurt Gazi Çok Programlı Anadolu Lisesi'nde okuyacaktır. Burası görme engelliler için kurulmuş bir okul değildir. Sınıftaki öteki öğrenciler tahtaya bakarak not tutar, kitaplardaki soruları gözleriyle okur.

Tahtadaki yazıyı sesli okuyan öğretmenler

Elif lisede ilk iş öğretmenlerinden yardım ister. Sonradan muhabirlere bunu kendi cümleleriyle anlatacaktır: öğretmenlerine rica etmiş, onlar da onu geri çevirmemiştir. Anlamadığı yerlerde konuyu tekrar anlatırlar, gerektiğinde birebir çalışırlar. Tahtaya bir şey yazıldığında, yazılanı sesli söylerler. Elif'in not alamadığı yerlerde sınıf arkadaşları devreye girer. Dört yıl böyle geçer.

Okulun müdürü, bu dört yılı muhabirlere tek bir cümleyle özetler: öğretmenler, idareciler ve sınıf arkadaşları Elif'in "eli, ayağı, gözü" olmuştur. Müdüre göre Elif güçlü bir hafızaya sahiptir. Bu hafıza, bir sonraki aşamada en çok ihtiyaç duyacağı şey olacaktır.

Elif liseyi okul birincisi olarak bitirir.

Hiçbir dershane kabul etmez

Üniversite sınavına bir yıl kala, Temmuz 2024'te, Elif bir hazırlık kursu arar. İstediği şey belliydi: deneme sınavlarının ve konu anlatımlarının ona birebir okunması. Görüştüğü dershaneler, ona birebir konu anlatacak bir öğretmen ayarlayamayacaklarını söyler. Hiçbiri kabul etmez. Silifke'de görme engeline uygun eğitim veren özel bir kurs merkezi de yoktur. Geriye pahalı özel dersler kalır.

Elif ile annesi bunun üzerine Mersin Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi'ne bağlı Silifke Eğitim ve Öğretimi Destekleme Kurs Merkezi'ne başvurur. Ücretsiz bir kurstur. Kurs sorumlusu Avni Yalçın, eğitim yılının başında Elif'in merkeze gelip durumunu anlattığı günü hatırlar. Elif derdini anlattığında, öğretmenler olarak hiç yaşamadıkları bir tecrübeyle karşılaştıklarını söyler. Merkezdeki öğretmenler daha önce görme engelli bir öğrenciyi sınava hazırlamamıştır. Yine de kabul ederler.

Her gün okuldan sonra

Son sınıf yılı böyle başlar. Elif sabah okula gider, okul çıkışında kursa geçer. Kurstaki öğretmenler onunla her gün birebir çalışır. Dersler sesli anlatımla ve Braille alfabesiyle işlenir. Elif'in sonradan anlattığına göre, yıl boyunca girdiği denemelerin hepsi ona okunur. Matematik, Türkçe, tarih; aklına gelen her dersin sorularını ve konu anlatımlarını öğretmenleriyle birebir çalışır. Avni Yalçın'ın deyişiyle, deneme çözümlerinde, konu anlatımlarında, test çözümlerinde yıl boyunca yanındadırlar.

Elif, kursa gitmeseydi soruların okunması ve ders çalışma konusunda sıkıntı yaşayacağını söyler. Kendisini çalışkan bir öğrenci olarak tanımlar ama eksik kaldığı konularda bu destek olmasa aynı sıralamayı yapamayacağını da ekler.

Annesinin sesi

Kurstan sonra gün bitmez. Elif eve döndüğünde annesiyle çalışmaya oturur. Hanife ilkokul mezunudur ama test kitaplarını açar ve içindeki soruları kızına tek tek sesli okur. Bunu ev işlerinden arta kalan zamanda yapar. Aylarca sürer.

Elif o akşamları şöyle anlatacaktır: "Annem, kitaplardan soruları okuyordu ben de bunları hafızama kazıyordum." Sorular ve cevapları onun hafızasına annesinin sesiyle girer. Bazen kayıt cihazını açar, annesinin okuduklarını kaydeder, sonra tekrar tekrar dinler. Bir yandan da kendi aldığı notları okur.

Hanife kendi payına, kızına her şeyi okuyarak öğrettiğini söyler. Kendi eğitimi ilkokulda kalmıştır; kızının üniversite sınavına hazırlandığı kitapları ona o okur. Mustafa ise yevmiyeye gitmeyi sürdürür. Kızını okutmak için elinden geleni yapacağını, sonuna kadar yanında olacağını söyler.

Elif'in o yıl kurduğu hedef açıktır: Ankara'da psikoloji okumak, psikolog olmak.

389 puan

2025 yazında Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın sonuçları açıklanır. Elif sözel alanda 389 puan almıştır. Türkiye genelindeki başarı sırası 12 bin 697'dir.

Haber 30 Temmuz'da yerel ajanslardan yayılır. Başlıkların çoğu "ilk 10 bine girdi" der. Sayı tam olarak bu değildir; NTV ve Posta, aynı günlerde 12 bin 697'lik sıralamayı yazarak "ilk 12 bin" ve "ilk 13 bin" ifadelerini kullanır. Elif'in yaşı da haberlerde farklı geçer: Temmuz sonundaki haberlerde 18, Ağustos'taki belediye açıklamasında 17.

Sonuçların ardından Silifke İlçe Milli Eğitim Müdürü Fevzi Kültigin Eroğlu, okul müdürü ve Elif'in sınıf öğretmeniyle birlikte Atayurt'taki evi ziyaret eder. Eroğlu gazetecilere asıl sevinçlerinin, Elif'in zor şartlarda sınava hazırlanıp öteki görme engelli gençlere cesaret vermesi olduğunu söyler. Okul müdürü de Elif'i bundan sonra da bırakmayacaklarını, okutacaklarını ekler.

Hanife o gün muhabirlere şunu söyler: "Kızım yakında üniversiteye gidecek. Gücümüzün yettiği yere kadar evladımızın arkasındayız."

Elif ise sözünü kendisi gibi sınava hazırlanan engelli öğrencilere ayırır. Onlara yılmamalarını, bir şeyi gerçekten kalpten hedeflediklerinde her şeyi başarabileceklerine inanmalarını söyler.

Yerleştirme sonucu

Tercihler yapılır, yerleştirme sonuçları Ağustos'ta açıklanır. Elif, Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü'ne yerleşmiştir. Şehir, Temmuz'da söylediği şehirdir: Ankara. Bölüm ise o gün söylediği bölüm değildir. Kaynaklar psikoloji hedefinin neden değiştiğini yazmaz. 27 Ağustos 2025 tarihli haberler, Elif'in sonucu öğrendiğinde sevindiğini yazar ve bu bölümü onun "hayalindeki bölüm" diye anar.

Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'in portresi
Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, 2020. Fotoğraf: Husoodnmz · CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons (Vahap Seçer 1 (cropped).jpg)

Mersin Büyükşehir Belediyesi bu sonucu kendi açıklamasıyla duyurur. Avni Yalçın, Belediye Başkanı Vahap Seçer'in eğitimde fırsat eşitliği sözünü hatırlatır ve bu eşitlik verildiğinde öğrencilerin neler başarabileceğini gördüklerini söyler. Görme engelli bir öğrencinin hazırlığına eşlik etmenin, kendileri için de bir deneyim olduğunu ekler.

Elif kurstaki öğretmenlerine tek tek teşekkür eder. Kendini enerjik ve "tuttuğunu koparan" biri olarak anlatır. Sonra şu cümleyi kurar: "Hayatın karşıma çıkardığı imkanlar buydu. Sonuna kadar kullandım ve kullanacağım."

Hanife de aynı günlerde konuşur. Görme engeli yüzünden başka merkezlerin kızını kabul etmediğini, bu kursun öğretmenlerinin işlerini kolaylaştırdığını anlatır. "Zor bir süreçti ama kendi azmiyle, isteğiyle üstesinden geldi," der. Kızıyla gurur duyduğunu söyler ve her velinin bu duyguyu tatmasını diler.

Geriye kalan

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi binasının cephesi
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi binası, 2025. Fotoğraf: Alexjes98 · CC0, Wikimedia Commons (Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi.jpg)

Haberlerin hepsi Ağustos 2025'te kesilir. Elif'in Ankara'ya gidip gitmediğini, derslere nasıl başladığını, okuma yükünü büyük bir şehirde kimin paylaştığını kaynaklar söylemez. Bugün nerede olduğunu bilmiyoruz.

Bildiğimiz şunlar: Bir görme engelliler okulu, bir mahalle lisesinde tahtadaki yazıyı sesli okuyan öğretmenler, not tutan sınıf arkadaşları, dershanelerin geri çevirdiği bir kız, onu kabul eden ücretsiz bir belediye kursu ve akşamları test kitaplarını sesli okuyan, ilkokul mezunu bir anne. 389 puanın içinde bunların hepsi vardır. Elif'in kendi özeti daha kısadır: hayat ona bu imkânları çıkarmıştır, o da sonuna kadar kullanmıştır.

Kaynaklar

  • Memurlar.net / İHA, "Görme engelli kız üniversite sınavında ilk 10 bine girdi" (30 Temmuz 2025)
  • Posta, "Eğitim ışığını annesi yaktı" (31 Temmuz 2025)
  • NTV, "Görme engelli Nazalin'in öyküsü: İlkokul mezunu annesi sınava hazırladı, ilk 13 bine girdi" (31 Temmuz 2025)
  • Mersin Time, "İlk 10 bine giren görme engelli Nazalin, Ankara Üniversitesine yerleşti" (27 Ağustos 2025)
  • İttifak Gazetesi, "Mersin Silifke'de görme engelli öğrenci Nazalin Selvi hayalindeki bölüme yerleşti" (27 Ağustos 2025)
  • Hikâyedeki kişilerin adları değiştirilmiştir.

Zor Gün Dostu

Bu yazarın bütün yazıları

İlgili yazılar