Depremin bebekleri

Şubat 2023. Antakya'da bir hastanenin yenidoğan yoğun bakımında, kanında enfeksiyon bulunan bir bebek kuvözde yatıyor. Aynı şehirde, kendi evinde, ikiz bebek bekleyen bir anne o gece uyanık. 6 Şubat gecesi gelen deprem, iki ailenin bebeklerini onlardan ayırıp başka şehirlere götürdü. Biri 34 gün sonra, öbürü 96 gün sonra, bir DNA testinin sonucuyla geri döndü.

Konya'dan Antakya'ya iki gecelik bir ziyaret

Halil, Suriye'deki iç savaş yüzünden 13 yaşındayken ailesiyle Türkiye'ye gelmişti. Konya'da okulunu bitirdi, babasıyla birlikte bir berber dükkânı açtı. Bir yıl önce Elif'le evlendi. Uzun süredir beklediği Türk vatandaşlığına da sonunda kavuşmuştu. Şimdi bir oğulları olacaktı.

Doğuma bir hafta kala Halil, eşini Hatay'daki ailesine götürmeye karar verdi. Kayınpederinin maddi durumu iyi değildi; doğumdan sonra Konya'ya gelip kızlarını göremeyeceklerini düşünüyordu. Doğum yakın olduğu için iki gece kalıp dönmeyi planladılar. 1 Şubat'ta Antakya'ya vardılar. Elif annesini, babasını ve üç küçük kardeşini gördü.

Kuvözdeki bebek

Dönecekleri gün Elif'in sancısı başladı. Doğum kolay geçti; bir erkek bebek dünyaya geldi, adını Yusuf koydular. Ama bebeğin kanında enfeksiyon bulundu ve kuvöze alındı. Halil, oğlunun nüfus kaydını doğumdan hemen sonra çıkardı.

Bebek yoğun bakımda kalınca çift, Odabaşı Mahallesi'ndeki baba evine döndü. Taburcu edileceği günü bekliyorlardı.

Bebeğin hangi hastanede doğduğu kaynaklarda farklı geçiyor: Hürriyet'in röportajında Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi, DHA'nın haberinde Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi. Deprem anında bebeğin kaç günlük olduğu da iki haberde farklı: biri üç gün, öbürü altı gün diyor.

6 Şubat gecesi

Kahramanmaraş merkezli deprem, ailenin kaldığı iki katlı evi yıktı. Halil'in anlatımına göre hepsi enkazın altında kaldı. DHA'nın haberinde ise Elif'in binadan çıkmayı başardığı, Halil'in enkazda kaldığı yazıyor.

Halil, üç dört saat sonra kendi çabasıyla enkazdan çıktığını söylüyor. Sonra eşini ve eşinin üç küçük kardeşini çıkardı. Kayınvalidesiyle kayınpederi ise altı yedi saat sonra kurtarıldı. Enkazda ayağı taşların arasında kalmış, şişmişti; üstüne basamıyordu.

Enkazın altında da, dışarıda da aklında hep oğlu vardı. Herkesi çıkardıktan sonra hastaneye doğru yola koyuldu.

Hastaneye dört saatlik yol

Odabaşı Mahallesi'nden hastaneye yürüyerek dört saatte ulaştı. Yol boyu gördüğünü sonradan şöyle anlatacaktı: "Her yer enkaz, her yer toz bulutu."

Hastaneye vardığında oğlu orada değildi. İkinci deprem olunca hastane boşaltılmış, bebekler ilk gelen ambulanslarla güvenli yerlere gönderilmişti. Kimse Yusuf'un nereye götürüldüğünü söyleyemedi. Çift başka hastanelere de baktı, bulamadı.

Bir başvuru, iki DNA örneği

Halil ile Elif, 183 ve 184 numaralı hatları arayıp kayıp başvurusu yaptı. Bir süre sonra Hatay'daki hastaneden aranıp DNA örneği vermeleri istendi. Ardından Adana'daki bir hastanede de örnek vermeleri gerekti. Halil Konya'ya döndü, eşini alıp Adana'ya gitti.

Hatay'dan Adana'ya sevk edilen çocuklar için bir WhatsApp grubu kurulmuştu. Çocuklarını arayan aileler gruptaki fotoğraflara bakıyordu. Bir doktor onları uyardı: Bu kadar küçük bebekler her gün değişir, siz tanıyamazsınız; ama bebek sizi kokunuzdan tanır.

Halil fotoğraflara tek tek baktı. Hiçbiri oğluna benzemiyordu. Sonra birinde durdu ve eşine sordu: Yusuf bu olabilir mi? Elif bebeği bakışlarından tanıdığını söyledi.

Fotoğraflardaki bebeklerin çoğu artık Adana'da değildi. Cumhurbaşkanlığı uçağıyla Ankara'ya götürülmüşlerdi. Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Bekir Koçyiğit'in DHA'ya anlattığına göre Yusuf, 13 Şubat'ta Ankara'ya getirildi ve Etlik Şehir Hastanesi'nde tedavi edildi. 23 Şubat'ta bakanlığa bağlı Saray Çocuk Evleri Sitesi'ne teslim edildi. Koçyiğit, kurumdaki bütün çocukların DNA örneklerinin alındığını, bebeğin sağlık sorunu olmadığını söyledi.

Halil, bu süre boyunca eşinin hiç ağlamadığını anlatıyor. Elif oğullarının hayatta olduğunu hissettiğini söyleyip duruyordu.

34. gün: Ankara'dan gelen telefon

Halil'in anlatımıyla 34. gün Ankara'dan, adliyeden bir telefon geldi: oğulları Ankara'daydı. Halil derin bir nefes aldı ve hemen eşini aradı. Elif bir süre konuşamadı, sonra ağlamaya başladı.

Çift Ankara'ya geldi. DNA eşleşmesi doğrulandıktan sonra Yusuf, 10 Mart'ta Saray Çocuk Evleri Sitesi'nde anne ve babasına teslim edildi. Getirilen bebek, Adana'da fotoğrafından tanıdıkları bebekti. Enfeksiyonu geçmişti. DHA'nın haberine göre 19 yaşındaki Elif oğlunu kucağına aldığında gözyaşlarını tutamadı.

Halil o gün DHA muhabirlerine umudunu hiç kesmediğini söyledi. Ona göre oğlu depremde birkaç günlüktü; teslim aldıklarında 40 günlüktü. Haberler kavuşmayı 32 ve 34 gün sonra diye farklı veriyor.

Halil, Hürriyet'e konuşurken sözü kendi oğlundan başka ailelere getirdi. Depremde çocuğunu kaybetmiş her ailenin bir an önce çocuğuna kavuşmasını dilediğini söyledi.

Enkazda başlayan doğum

Aynı gece Antakya'nın başka bir evinde Sevim uyanıktı. İkiz bebek bekliyordu ve yanında yedi yaşındaki kızı vardı.

Ev bir anda yıkıldı. Sevim o anları hatırlamıyor; kafasına darbe almıştı. Sancılandığını hatırlıyor, ama nasıl doğum yaptığını bilmiyor. Ona göre doğum, yedi yaşındaki kızını yanına aldığı sırada başladı. İkizler, Ela ve Eda, enkazın altında dünyaya geldi.

Ekipler Sevim'i enkazdan çıkardı. Ambulans onu Hatay'da bir hastaneye götürdü. Bebekler ise Mersin Şehir Hastanesi'ne gönderildi. Anne ile ikizlerin yolları burada ayrıldı.

Mersin'de 96 gün

Tedavisi bittikten sonra Sevim, bebeklerinin nerede olduğunu aramaya başladı. Bu sürede yanındaki çocuklarıyla birlikte ikizlerin yokluğuna katlanmaya çalıştıklarını anlatıyor.

İkizler tedavilerinin ardından devlet korumasına alınmış, Mersin'deki Davultepe Çocuk Evleri Sitesi'ne yerleştirilmişti. Sevim sonunda onların Mersin'de olduğunu öğrendi. 11 Mayıs 2023'te Mersin'e gelip DNA testi verdi. Test, bebeklerin ona ait olduğunu doğruladı. 12 Mayıs'ta, depremden 96 gün sonra, ikizler annelerine teslim edildi. Sevim bebekleri kucağına alıp uzun süre sevdi.

Davultepe Çocuk Evleri Sitesi Müdürü Selman Fidan, Mersin'e depremden çok sayıda çocuk ve bebek geldiğini, ilk günden onları takip edip tedavilerinin ardından koruma altına aldıklarını söyledi. Aileleri DNA ile belirlenen çocuklar, birer birer teslim ediliyordu.

Sevim, çocuklarıyla Hatay'a döneceklerini söyledi. Memleketlerini bırakmadıklarını, bırakmayacaklarını ekledi: "Umutlarımız, hayallerimiz bitmedi."

Kimliği bilinmeyen 213 çocuk

Bu iki aile yalnız değildi. Hastaneler ağır hasar almış, boşaltılmış, bebekler ve çocuklar kayıt tutulamadan başka şehirlere taşınmıştı. Mart 2023'te İçişleri Bakanlığı Asayiş Daire Başkanı Vedat Mercan, kimliği belirlenemeyen çocukların 51'inin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın kurumlarında, 162'sinin Sağlık Bakanlığı'na bağlı kurumlarda olduğunu açıkladı. 137'si bir yaşından küçüktü. Hepsinden DNA örneği alınıyor, başvuran ailelerle eşleştiriliyordu. O tarihte kayıp çocuk başvurusu yapan aile sayısı 55'ti.

Bazı aileler ise hâlâ arıyordu. Adıyaman'da depreme yakalanan Murat, eşini ve büyük oğlunu kaybetmişti. 3,5 yaşındaki küçük oğlu Kerem'in enkazdan sağ çıkarılıp hastaneye götürüldüğünü, ikinci depremde hastane boşaltılınca izini kaybettiğini anlatıyordu. Haber yayımlandığında oğlunu henüz bulamamıştı.

Önce Çocuklar ve Kadınlar Derneği Başkanı Müjde Tozbey, enkazdan çıkarılan çocukların nerede, hangi saatte, hangi binadan çıkarıldığının çoğu zaman kayda geçmediğini söyledi. Dernek, refakatsiz çocukların resmi olmayan yerlere teslim edildiği iddiasıyla Adıyaman, İstanbul ve Sakarya başsavcılıklarına suç duyurusunda bulundu ve bu çocukların hemen devlet kurumlarına yerleştirilmesini istedi.

Halil'in oğlu bir nüfus kaydı, bir kayıp başvurusu ve iki DNA örneğiyle bulundu. Sevim'in ikizleri bir DNA testiyle bulundu. Bir felaketin ortasında, bir bebeğin kim olduğunu gösteren tek kayıt bazen buydu.

Kaynaklar

• Gizem Coşkunarda, Hürriyet; CNN Türk, "Depremde 3 günlükken kaybolmuştu: 34 gün sonra kavuştular" (19 Mart 2023)
• Gazete Vatan, "Büyük kavuşma! Oğlumu bulmak için 4 saat yürüdüm ama hastanede yoktu" (Mart 2023)
• Posta / DHA, "Yunus Umut bebek, 32 gün sonra anne ve babasına kavuştu" (11 Mart 2023)
• Haberler.com / Mersin, "Depremde enkaz altında doğan ikiz bebekler annelerine kavuştu" (12 Mayıs 2023)
• Hikâyedeki kişilerin adları değiştirilmiştir.